Zielarka swoim zapachem wzmacnia naszą energię i wspomnienia ciepłych dni pachnących ulubionymi kwiatami i ziołami. Wystarczy pomiętosić jej sukienkę czy sakiewki.

Ziarnuszka zaś swoimi obfitymi kształtami, o które zadbaliśmy wypychając ziarnem, ma za zadanie strzec dobrobytu w naszych domach, przypominać o naszej dbałości o rodzinę, pracowitości i gospodarności. Najlepiej czuje się stojąc w kuchni lub w progu domu.

Każda z motanek ma swój indywidualny charakter. Znając swoje potrzeby, tworzyliśmy symbole i zamykali w nich własne intencje. Warstwa po warstwie – przez nakładanie tkanin, przyciągaliśmy do siebie najlepsze emocje i dzieliliśmy się nimi w trakcie webinaru i warsztatów stacjonarnych.

Druga część projektu „Motecznik – agrarne koło roku” to prezentacja kolejnych technik wykonania motanek. Sposoby tworzenia lalek bez użycia igły, z kawałków czy resztek materiałów, mogą być różnorodnie wykorzystane i twórczo zaadaptowane. O czym przekonaliśmy się na warsztatach obserwując jak rozwiązywaliście dylematy – wiążąc i motając własne Zielarki i Ziarnuszki.

Wiązanie, przeplatanie, zaplatanie, motanie – to sposób na rozwiązywanie własnych problemów. Skupienie i wyciszenie, śmiech i rozmowy, myśli i słowa, indywidualizm i współpraca – wszystkie te doświadczenia są obecne w każdej historii motankowej, w której uczestniczyliście.

Poznanie czterech technik motania to potencjał, który możecie wykorzystać do pracy własnej, rozwojowej, także do pracy międzypokoleniowej, do opowiadania historii, do budowania szacunku dla mądrości naszych przodków.

Dziękujemy, że spodobały się Wam nasze motankowe spotkania, a Motecznik był źródłem inspiracji tradycją. Mamy nadzieję, że będziecie sięgać po motanki tworząc dla siebie i dla innych oraz dzielić nimi jak chlebem.

Zapraszamy!

Pierwsza część projektu wpisana była tematycznie w wiosenno-letni czas koła roku. Metaforycznie oznaczały go dwa motankowe symbole pracy i kobiecej energii, czyli Dziesięciorączka oraz Kobieta-Ptak. Mamy nadzieję, że motanie sprawiło Wam wiele radości i poznaliście ciekawe tradycje obrzędowe.

Zapis dwóch technik tworzenia lalek motanek udostępniamy i dzielimy się nim, aby jak najwięcej osób mogło twórczo wykorzystać potencjał motania: indywidualnie czy w pracy z grupami. Motanki mogą być „kluczem” do dzielenia się wiedzą o przeszłości przodków i własnego regionu. To także możliwość kreacji własnych rozwiązań w oparciu o tradycję. To również stawianie pytań o rolę kobiet i mężczyzn w rodzinie, współpracę, sposoby rozwiązywania dylematów i wiele innych działań.

Zapraszamy!

Wiązanie nici, przewiązywanie nimi skrawków materiałów to motanie. Czynność uznana za wielce symboliczną i tym samym magiczną. Jest wiele słów, które motanie i wiązanie przekładają na metafory życia i relacji międzyludzkich: „zawiązać los”, „związać los”, „nić porozumienia”, „wątek historii”, „poplątane myśli”, „omotać kogoś”, „pociągać za sznurki”, itd.

Sprawczy charakter motania i wiązania nici czy pasm materii znany jest na całym świecie, wszędzie tam, gdzie je pozyskiwano z roślin włóknistych lub wełny zwierząt.

W większości bajek magicznych, kobiety zajmowały się przędzeniem, tkaniem i szyciem – to były ich główne atrybuty. W ten sposób utrwalane były cechy dobrych gospodyń, mądrych panien i pracowitych dziewcząt. „Ruch obrotowy i wahadłowy, charakterystyczny dla wielu czynności tkackich, stał się w folklorze (np. w zamawianiach leczniczych) wizualizacją kategorii temporalnych (wieczność, upływ bądź cofnięcie czasu). W metaforycznym wyobrażeniu aktu poczęcia i w medycynie ludowej tkaninę utożsamiano z tworzywem ludzkiego ciała. Funkcje opieki nad realnymi i symbolicznymi procesami przędzenia, tkania i szycia łączyła słowiańskie postacie mitologiczne, demonologiczne, bajkowe oraz chrześcijańskie (np. Mokosz, rusałki, królewny, Paraskiewa Piątnica, Matka Boska)” (Słownik Bajki Ludowej, hasło: nić/przędza).

Zatem jeśli z nici można utkać „płótno życia”, to z tego płótna i nici można stworzyć postać człowieka, nadać mu znaczenie i w ten sposób sprawić aby pojawiła się pożądana zmiana, sytuacja, rozwiązanie. Kobiety w ten sposób „brały los” w swoje pracowite ręce.

Zręczność, pracowitość, zmysł estetyczny – to cechy, którymi szczyciły się dziewczęta i kobiety, konkurowały między sobą „czyja dłuższa nić”, czyje płótno równiejsze i bielsze.

Wielka Tkaczka jest opiekunką tkania i wszelkiego rękodzieła. Symbolem tej bogini jest przędza, kłębek wełny, wrzeciono. Mokosz to alegoryczny obraz kobiecego wszechświata, natomiast wszechświata męskiego to Swaróg.

Mokosz to przede wszystkim bogini kobiecości i płodności.  Była Matką Urodzaju, więc niekiedy wyobrażano ją z rogiem obfitości, a na wyszywankach jest często przedstawiana między dwiema rodzącymi łosiami. 

Mokosz jest gospodynią żywej przyrody, jej imię związane jest z ziemią i wodą – głównymi życiodajnymi żywiołami. Jest apoteozą kobiecości, macierzyństwa i uważana jest za opiekunkę kobiecego początku, opiekunkę kobiet i panien, uważano ją również za boginię małżeństwa i rodu. Dawniej proszono ją o lekki poród i zdrowe dzieci. Do bogini zwracano się z prośbą o zmianę losu człowieka: rozplątać węzły losu lub związać dwie nici losu, przysłać dobrego narzeczonego, strzec męża. Oprócz tego Mokosz jest boginią przejścia z tego świata do drugiego. Życie i śmierć są na jej służbie. 

Dniem Mokoszy jest piątek, stąd też wzięły się niektóre typy zakazów dotyczące rękodzieła i prac domowych w piątki i niedziele. Niektórzy przestrzegają ich do dnia dzisiejszego nie podejrzewając pochodzenia tych zakazów. 

Mokosz to także opiekunka świętych studni i miejsc mocy. Mokosz czczono również jako boginię wróżbiarstwa i magii. Z kultem Mokoszy były związane obrzędy kobiecych inicjacji. Na przykład w jesiennym czasie miał miejsce rytuał inicjacji dziewczyny w kobietę gotową do zamążpójścia i założenia rodziny. Nazywał się „Pójście do Jagi”. Tak, jedną z hipostaz (bytów, form) Mokoszy jest Wielka Baba Jaga. 

Tkać przędzę Mokoszy pomagają siedzące obok boginie Dola i Niedola, zawiązując krótkimi wątkami człowieka z płodami jego pracy: dobrymi lub złymi. Wątek (pokuda) jest tym, co łączy początek i koniec każdego działania, przyczyny i skutki, mierzenie celu i rezultatu. Kiedy Mokosz przędzie kolejną warstwę wszechświata, Dola i Niedola, naprzemiennie dotykają różnych nici, przydzielając w ten sposób los ludziom.

I tak: Wielka Bogini Mokosz, bogini wszelkiego ludzkiego losu, bogini kobiecości, bogini płodności i macierzyństwa, wspiera odnawianie rodowych więzi, łączy życiodajny przepływ energii przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Obdarowuje urodzajem i dostatkiem w domu. Jest władczynią wszystkich światów i opiekunką wszystkiego, co żywe. Bogini pomaga znaleźć wyjście z najgorszych, często beznadziejnych sytuacji. Mokosz napełnia kobiety darem intuicji i przewidywania. 

W motankach z tkanin czy wyszywankach dbano aby na ubraniu bogini było Drzewo Życia – symbol/obraz urządzenia świata. Korona tego drzewa to świat bogów, pień to świat ludzi, zwierząt i roślin, a dolny świat to ród, to korzenie”.

Wielka Tkaczka ma swoje wyobrażenie w lalce motance. Tworzono ją z nici lub lnianych czy konopnych sznurków. Jej atrybuty to przede wszystkim: wrzeciono oraz korona – czterolistna koniczyna. Na ręku Mokoszy przywiązywano ptaki – posłańców i łączników między światami bogów i ludzi. 

Z Mokoszą związanych jest wiele legend, między innymi o Dziesięciorączce.